Prezydent RP Karol Nawrocki wziął udział w uroczystościach w Radrużu, gdzie przed pomnikiem ofiar OUN-UPA złożył wieniec i zapalił znicze na grobach zamordowanych mieszkańców. W swoim przemówieniu mówił o potrzebie prawdy historycznej, jednoznacznym potępieniu zbrodniczych ideologii oraz pojednaniu, które nie może oznaczać milczenia i zapomnienia o ofiarach.

Uroczystości z udziałem Prezydenta RP odbyły się w sobotę 11 lipca na terenie Zespołu Cerkiewnego w Radrużu. Po przybyciu na miejsce Karol Nawrocki przywitał się z rodzinami ofiar, kombatantami, mieszkańcami oraz przedstawicielami władz państwowych i samorządowych. Następnie odśpiewano hymn państwowy. 

Najważniejszym punktem wydarzenia było złożenie symbolicznego wieńca. Karol Nawrocki złożył go przed pomnikiem upamiętniającym mieszkańców Radruża zamordowanych przez OUN-UPA. Prezydent zapalił również znicze na grobie Zofii, Stefana, Marii i Jadwigi Romaników oraz Stefana Gołębia. Zostali oni zabici przez bojówkę OUN 30 czerwca 1944 roku.

Po złożeniu kwiatów i zapaleniu zniczy prezydent wygłosił przemówienie. Rozpoczął je od bezpośredniego zwrotu do mieszkańców regionu.

– Drodzy, kochani patrioci z Ziemi Lubaczowskiej i z całego pięknego polskiego Podkarpacia. Z głębi serca dziękuję wam za to, że dzisiaj jesteście ze mną. Jesteście ze mną zawsze, gdy wspólnie upominamy się o prawdę, o pamięć i o Polskę – przywitał zgromadzonych mieszkańców  Karol Nawrocki.

Prezydent podkreślił, że pamięć o ofiarach ludobójstwa ma znaczenie nie tylko dla oceny przeszłości, ale także dla przyszłości i relacji między narodami.

– Nie zgadzamy się na to, aby zapomnieć o 120 tysiącach Polaków – cywilów, kobiet i dzieci – pomordowanych w brutalny sposób przez ukraińskich nacjonalistów – powiedział.

W swoim wystąpieniu przypomniał, że zbrodnie OUN i UPA dotknęły nie tylko Wołynia, ale również ziemi lubaczowskiej. Wymienił Radruż oraz Rudkę, gdzie zamordowanych zostało 62 mieszkańców, w tym dziewięcioro dzieci i dziewięć kobiet.

Szczególne miejsce w przemówieniu zajęła historia czternastoletniej Jadwigi Romanik, zamordowanej wraz z rodzicami i starszą siostrą. Karol Nawrocki zestawił jej śmierć z losem dzieci ginących obecnie podczas rosyjskiej agresji na Ukrainę.

– Śmierć czternastoletniej Jadwigi Romanik jest tą samą śmiercią, której dziś doświadczają czternastoletni Ukraińcy z rąk bandytów Federacji Rosyjskiej. Czym te śmierci się różnią? – pytał prezydent.

Karol Nawrocki zaznaczył, że odpowiedzialnością za ludobójstwo nie można obarczać całego narodu ukraińskiego. Przypomniał, że przed wybuchem II wojny światowej wielu Ukraińców było obywatelami II Rzeczypospolitej, służyło w Wojsku Polskim i we wrześniu 1939 roku broniło kraju przed Niemcami i Związkiem Sowieckim.

Mówił także o Ukraińcach, którzy pomagali swoim polskim sąsiadom i za sprzeciw wobec zbrodni sami byli mordowani przez nacjonalistów. Jak podkreślił, to właśnie oni powinni zajmować ważne miejsce w ukraińskiej pamięci narodowej.

Prezydent jednoznacznie potępił ideologię banderowską oraz używanie czerwono-czarnej symboliki. Zapowiedział, że będzie dążył do jej usunięcia z polskiej przestrzeni publicznej.

Przekonywał również, że działalności UPA nie można usprawiedliwiać tym, że formacja ta walczyła przeciwko Związkowi Sowieckiemu. W jego ocenie każdy system i każda ideologia odpowiedzialna za masowe zbrodnie powinny być oceniane jednoznacznie.

– Zło jest złem. Niemiecki narodowy socjalizm był złem, sowiecki komunizm był złem, ukraiński nacjonalizm był złem i na te symbole się nie godzimy – stwierdził.

W dalszej części wystąpienia Karol Nawrocki określił historię jako „laboratorium polityki” i przestrzegł przed skutkami jej zakłamywania.

– Fałszywa historia tworzy fałszywą politykę – powiedział.

Na zakończenie zaapelował, aby pojednanie między narodami nie prowadziło do przemilczania zbrodni i zapominania o ofiarach.

– Nie mylmy nigdy pojednania z amnezją, pojednania z zapomnieniem. Potrzebujemy dzisiaj prawdy i pamięci dla lepszej przyszłości w XXI wieku, bez ludobójców i bez ludobójczych symboli – zakończył prezydent.

W obchodach uczestniczyli m.in. poseł na Sejm RP Teresa Pamuła, senator Mieczysław Golba, marszałek województwa podkarpackiego Władysław Ortyl, starosta lubaczowski Barbara Broź, dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Rzeszowie dr hab. Dariusz Iwaneczko oraz dyrektor Muzeum Kresów w Lubaczowie Piotr Zubowski.

Obecni byli również samorządowcy z powiatu lubaczowskiego, w tym wójt gminy Horyniec-Zdrój Robert Serkis,  wójt gminy Lubaczów Wiesław Kapel, burmistrz Cieszanowa Zdzisław Zadworny, wójt gminy Wielkie Oczy Albert Hawrylak oraz  burmistrz Miasta i Gminy Oleszyce Michał Jabłoński, a także członek Zarządu Powiatu Lubaczowskiego Józef Ozimek.

Zobaczcie naszą fotorelację: