Featured

Ochrona kamiennych krzyży bruśnieńskich – apel wójta Gminy Lubaczów

Redakcja ZLUBACZOWA.PL Inne 28 luty 2025

fot. Gmina Lubaczów

Kamienne krzyże bruśnieńskie to jeden z najcenniejszych elementów dziedzictwa kulturowego Gminy Lubaczów i całego regionu. Wykonane w lokalnych kamieniołomach w Bruśnie, od wieków stanowią świadectwo tradycji kamieniarskiej Podkarpacia. Wójt Gminy Lubaczów, Wiesław Kapel, zaapelował do mieszkańców o zachowanie szczególnej ostrożności w podejmowaniu działań przy tych zabytkach.

Konserwacja zamiast zniszczenia

W ramach Rządowego Programu Odbudowy Zabytków prowadzone są prace przy ośmiu kamiennych krzyżach, które najbardziej ucierpiały na skutek upływu czasu, ale także nieodpowiednich ingerencji. Jak podkreśla wójt, nieświadome działania mieszkańców, takie jak stosowanie wapna czy farby emulsyjnej, przyspieszały proces niszczenia rzeźbionych detali.

– Stosowanie przez mieszkańców niewłaściwych metod i materiałów przy ich ‘odnawianiu’ tylko pogłębiało ten proces – zaznacza Wiesław Kapel w swoim apelu.

Gmina Lubaczów od lat przeznacza środki na ochronę zabytków i pozyskuje fundusze zewnętrzne na ten cel. Aby jednak te wysiłki nie poszły na marne, konieczna jest współpraca społeczności lokalnej.

Zakazy i obowiązki

W trosce o ochronę historycznych obiektów wójt przypomina, że obowiązują ścisłe zasady dotyczące ich konserwacji. Do najważniejszych należą:

Bezwzględny zakaz zamalowywania krzyży bruśnieńskich i nagrobków farbami oraz wapnem.
Wymóg uzyskania zgody Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków przed podjęciem jakichkolwiek prac.
Zakaz usuwania kamiennych krzyży bruśnieńskich.

Osoby, które nie przestrzegają tych regulacji, mogą ponieść konsekwencje prawne wynikające z ustawy o ochronie zabytków.

Wspólna odpowiedzialność

Kamienne krzyże bruśnieńskie są ważnym symbolem historii i tożsamości regionu. Ich właściwa konserwacja wymaga nie tylko pracy specjalistów, ale także świadomości i troski mieszkańców.

– Ich ochrona jest istotna dla zachowania tożsamości kulturowej oraz dla przyszłych pokoleń – podkreśla wójt.

Władze Gminy Lubaczów zachęcają do zgłaszania wszelkich zauważonych uszkodzeń i apelują o powstrzymanie się od samodzielnych napraw, które mogą wyrządzić więcej szkody niż pożytku.