Featured

Odmiany populacyjne rzepaku — jakie odmiany są godne uwagi?

Porady 02 wrzesień 2025

W uprawie rzepaku ozimego największą popularnością cieszą się odmiany mieszańcowe (hybrydydowe), które oznaczane są też symbolem F1. Natomiast dużo mniejszy udział a areale zasiewów mają odmiany populacyjne, zwane także liniowymi. Odmiany oprócz cech użytkowych różnią się także sposobem produkcji materiału siewnego. W przygotowanym materiale zostaną bliżej przedstawione odmiany liniowe, które mogą być ciekawą alternatywą dla hybryd.

Odmiana mieszańcowa a populacyjna

Pierwsza różnica pomiędzy odmianami wynika ze sposobu wytworzenia materiału siewnego. Odmiany liniowe reprodukowane są z materiału bazowego, czyli na polach wysiewane są nasiona rzepaku w stopniu kwalifikacji C1, stąd też oznaczenie odmian np. Kuba C1. Warto pamiętać, że rzepak ozimy bardzo łatwo krzyżuje się z innymi roślinami, w tym dzikorosnącymi, z rodziny kapustowatych dlatego też bezwzględnie należy wymieniać jego materiał siewny i nie wysiewać zebranym w poprzednim sezonie wegetacyjnym nasion. Wyrosłe rośliny z takich nasion nie będą miały cech odmiany wyjściowej. W produkcji kwalifikowanego materiału siewnego bardzo ważne jest utrzymanie izolacji przestrzennej.

Efekt heterozji

Zupełnie inaczej wygląda produkcja materiału siewnego odmian mieszańcowych. W ich przypadku wykorzystywany jest tzw. efekt heterozji mieszańców. Oznacza to, że z linii rodzicielskich otrzymywane jest pokolenie F1 o cechach duża lepszych niż u rodziców. Dlatego w oznaczeniu odmian hybrydowych występuje F1 za nazwą handlową np. LG Austin F1. Zakup nasion rzepaku odmian mieszańcowych również musi być przeprowadzany co roku, ponieważ nasiona uzyskane z własnego zbioru mają tzw. rozszczepienie cech - wyrosłe z nich rośliny nie mają cech zgodnych ze wzorcem odmiany.

Niższy koszt zakupu materiału siewnego

Produkcja materiału siewnego odmian populacyjnych jest mniej kosztowna, co przekłada się na cenę nasion rzepaku do siewu. Jest to często jeden z argumentów, który przemawia za wyborem odmian populacyjnych, ale nie jedyny.

Większa zdolność adaptacji do stanowiska

Odmiany populacyjne uzyskane na drodze klasycznej hodowli z reguły są mniej wymagające względem stanowiska. Dobrze plonują i mogą być wysiewane na słabszych stanowiskach. Dodatkowo odmiany liniowe rzepaku mogą być prowadzone mniej intensywnie, ale nie można pominąć w nich podstawowej ochrony insektycydowej, herbicydowej, czy też fungicydowej. Reagują wzrostem plonu, jeżeli technologia prowadzenia uwzględnia także nawożenie dolistne i odpowiednią biostymulację.

Odmiany warte uwagi

Od kilku lat stałym punktem w ofercie nasion rzepaku w firmie Osadkowski są odmiany populacyjne. Jedną z nich jest zarejestrowana w Polsce w 2016 roku odmiana SY Ilona. Jest to odmiana średnio późna i stabilnie plonująca. W niektórych latach plonuje na poziomie dobrych odmian mieszańcowych. Dlatego też jest ceniona przez Rolników. Odmiana ma dobry profil zdrowotności, co znacznie ułatwia jej ochronę przed chorobami.

Ważną pozycją jest pochodzący z polskiej hodowli HR Strzelce Mars. Odmian ta również została zarejestrowana w Polsce, ale w 2020 roku. W roku rejestracji uzyskała najwyższy wyniki plonowania spośród odmian populacyjnych. Ma niskie wymagania glebowe — na słabszych stanowiskach plonuje stabilnie, a w latach o korzystnym przebiegu pogody (dobrej dostępności wody) jej plony przewyższają oczekiwania.

Dość niedawno do oferty została wprowadzona kolejna odmiana populacyjna — Kuba. Hodowcą tej odmiany jest ten sam zespół specjalistów, który stworzył SY Ilona. Kuba potwierdza na polach swoja wysoką przydatność do uprawy w warunkach Polski. O jej bardzo dobrym dopasowaniu do naszego klimatu świadczy to, że była najlepiej plonującą odmianą w latach badań rejestracyjnych prowadzonych przez COBORU 2021-2022.

Przed wyborem nasion rzepaku warto zapoznać się z pełną ofertą materiału siewnego, w której znajdują się hybrydy o wysokim potencjale plonowania, odmiany kiłoodporne. Wspólnym mianownikiem wszystkich odmian mieszańcowych i populacyjnych w ofercie firmy Osadkowski jest wysoka zdrowotność. Więcej informacji o nasionach i odmianach rzepaku można znaleźć pod adresem: https://osadkowski.pl/material-siewny/nasiona-rzepaku--c-001098.

Odmiany populacyjne rzepaku — dobra alternatywa dla hybryd

Odmiany populacyjne (liniowe) rzepaku są wartościową alternatywą dla odmian mieszańcowych, zwłaszcza dla gospodarstw o mniej intensywnej agrotechnice lub słabszych stanowiskach. Charakteryzują się stabilnym plonowaniem, dobrą zimotrwałością i niższymi wymaganiami glebowymi. Przykładowe odmiany godne uwagi to SY Ilona, Mars oraz Kuba, które łączą cechy wysokiego plonowania i dobrego profilu zdrowotnościowego.