Featured

W Radrużu pokażą „Klejnot Kraju Sarmackiego”. Wernisaż już 30 maja

Kultura i rozrywka 26 maj 2026

W sobotę, 30 maja 2026 roku, w Zespole Cerkiewnym w Radrużu otwarta zostanie wystawa poświęcona jednemu z najważniejszych kresowych wizerunków maryjnych. Ekspozycja „Klejnot Kraju Sarmackiego. Wizerunek Matki Bożej Pocieszenia z Sokala w wierze i sztuce” przybliży historię obrazu, który przez stulecia otaczany był szczególnym kultem i nazywany symbolem dawnego sanktuarium w Sokalu nad Bugiem.

Wernisaż odbędzie się o godz. 17:00 w Zespole Cerkiewnym w Radrużu - Oddziale Muzeum Kresów w Lubaczowie. Otwarciu wystawy towarzyszyć będzie koncert pieśni maryjnych w cerkwi św. Paraskewy. Wystąpią C.K. Kapela oraz Bractwo Różanego Wianka. Wydarzenie organizowane jest w ramach Nocy Muzeów z Muzeum Kresów w Lubaczowie.

Ekspozycja opowiada o dziejach kultu łaskami słynącego obrazu Matki Bożej Pocieszenia w Sokalu. Wizerunek, określany jako jedno z najstarszych naśladownictw obrazu jasnogórskiego, miał wykonać Jakub Wężyk, nadworny malarz króla Władysława Jagiełły. Szczególne znaczenie zyskał po wydarzeniu z 1519 roku, kiedy obraz ocalał z pożaru cerkwi, który doszczętnie strawił świątynię. Odbudowane miejsce szybko zaczęło zyskiwać sławę sanktuarium.

Znaczenie Sokala wzrosło szczególnie w XVII wieku. Klasztor bernardynów, mający charakter obronny, stał się miejscem strategicznych narad rycerstwa z udziałem króla Jana Kazimierza. W tradycji sanktuarium zapisało się także przekonanie o cudownym odparciu wojsk Bohdana Chmielnickiego od murów klasztoru jesienią 1655 roku. Od tego czasu sokalski wizerunek zaczął być postrzegany nie tylko jako przedmiot kultu religijnego, ale również jako symbol opieki nad Rzecząpospolitą.

Jednym z najważniejszych momentów w historii sanktuarium była koronacja obrazu, która odbyła się 8 września 1724 roku. Uroczystości miały wyjątkowy rozmach i przyczyniły się do podniesienia rangi miejsca, które zaczęto określać mianem „Ruskiej Częstochowy”. Do Sokala pielgrzymowali Polacy, Rusini i Litwini, a sanktuarium przez lata należało do najważniejszych ośrodków maryjnych dawnej Rzeczypospolitej.

Historia tego miejsca miała jednak także dramatyczny finał. Świetność sanktuarium przerwały kasaty mienia i kosztowności, pożar z 1843 roku, który strawił również cudowny wizerunek, a następnie utrata Sokalszczyzny przez Polskę na rzecz Związku Sowieckiego w 1951 roku.

Na wystawie w Radrużu zaprezentowane zostaną ocalone zabytki sokalskie, obrazy, rzeźby, argenteria oraz późniejsze dzieła świadczące o sile i trwałości kultu Matki Bożej Sokalskiej. Zwiedzający zobaczą także archiwalne fotografie i dokumenty, które przybliżą realia nieistniejącego już sanktuarium.

Kuratorem wystawy jest o. dr Cyprian Moryc OFM, kustosz Sanktuarium Pasyjno-Maryjnego w Kalwarii Zebrzydowskiej oraz dyrektor Muzeów OO. Bernardynów w Kalwarii Zebrzydowskiej i Leżajsku. Partnerami wystawy są Muzea OO. Bernardynów w Leżajsku i Kalwarii Zebrzydowskiej oraz Centrum Kulturalne w Przemyślu.

Wystawa została przygotowana w ramach Festiwalu Dziedzictwa Kresów, organizowanego przez Gminę Lubaczów i Województwo Podkarpackie. Pierwsza odsłona ekspozycji odbyła się w 2025 roku w Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie podczas obchodów 300-lecia koronacji cudownego wizerunku Matki Bożej Sokalskiej.

Ekspozycja w Radrużu będzie dostępna dla zwiedzających od 31 maja do 6 września 2026 roku.