W sobotę w Cieszanowie świętowano 15-lecie współpracy pomiędzy węgierską miejscowością Diosd i Cieszanowem. W tytule artykułu po węgiersku znane przysłowie: Polak, Węgier, dwa bratanki, i do szabli, i do szklanki.

Rok 2019 jest rokiem szczególnym, gdyż mija właśnie 15 lat od podpisania umowy o partnerstwie miast pomiędzy Cieszanowem a Diósd. Były to lata wypełnione spotkaniami, wzajemnym poznawaniem się, nawiązywaniem nowych przyjaźni oraz wspólnymi projektami. Początki współpracy sięgają 2004 roku. 14 maja w Cieszanowie Burmistrzowie Spéth Géza i Zdzisław Zadworny podpisali Deklarację o współpracy. Przekłuta została ona w Umowę o Partnerstwie Miast, podpisaną 17 września 2004 roku w Diósd.

Współpraca – od słów do czynów

Bardzo szybko po podpisaniu umowy partnerskiej współpraca przerodziła się w aktywne działania w wielu dziedzinach.

Od 2006 roku  rozpoczęła się trwająca do dziś wymiana młodzieży szkolnej ze szkół w Cieszanowie i Diósd. Dzięki współpracy szkół możliwa była realizacja wiele wspólnych projektów międzynarodowych, w szczególności z Programu Comenius. Ukształtowała się tradycja wspólnych spotkań w Cieszanowie w czasie obchodów Dnia Edukacji Narodowej, które stało się okazją do prezentowania sztuki kulinarnej, tradycji obydwu narodów oraz integracji środowiska. - informuje Marcin Piotrowski

Regularnie współpracowano również na gruncie sportowym. Wielokrotnie rozgrywano mecze towarzyskie piłki nożnej pomiędzy reprezentacjami z miast partnerskich.

Kluczowa dla partnerstwa była realizacja wielu projektów międzynarodowych, z których najważniejszy był projekt pn. „Building Solidarity in Communities”, nawiązujący do ustanowionego przez Unię Europejską na 2012 rok „Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej”. W projekcie brały udział miasta z: Polski (Cieszanów), Niemiec (Alsbach – Hahnlein), Rumunii (Brincovenesti), Włoch (Sulmona oraz Forl)i, Grecji (Lokrous), Czech (Kárany), Macedonii Północnej(Berovo).

Niezwykle ważny był również projekt pn.: MIGRAIN „Migration and immigration: social impacts and citizen responses as concerns the sustainable and peaceful development of an integrated Europe” („Migracja i imigracja: Wpływ społeczny i odpowiedź społeczeństwa w trosce o trwały i pokojowy rozwój zjednoczonej Europy”). Brało w nim udział 8 partnerów z 7 krajów: Cieszanów – jako wnioskodawca i lider projektu, Diósd – Węgry, Atalanti – Grecja, Aheloy – Bułgaria, Forli – Włochy, Fusignano – Włochy, Argenbuehl – Niemcy, Lupeni – Rumunia. Temat projektu jest nadal istotny i ciągle aktualny w Unii Europejskiej.

Delegacje z obydwu miast bardzo często goszczą na ważnych kulturalnych i rocznicowych wydarzeniach na terenie obydwu krajów. Polska delegacja wielokrotnie uczestniczyła w organizowanych w Diósd imprezach „Tradycyjnym Świniobiciu”, „Powitaniu Wiosny” czy „Dniach św. Gellerta”. Natomiast delegacja z Węgier uczestniczyła w ważnych dla strony polskiej uroczystościach: 100 rocznicy odzyskania niepodległości, dożynkach gminnych i powiatowych oraz znanym w całym kraju Cieszanów Rock Festiwalu.

10 lat partnerstwa

Bardzo szybko i aktywnie minęły pierwsze lata współpracy. Dlatego po dziesięciu latach, w przekonaniu, że przyjazne stosunki pomiędzy Polską i Węgrami są korzystne dla obu stron i że współpraca zaowocowała rozwojem Cieszanowa i Diósd, 19 sierpnia 2014 roku obydwie strony postanowiły przedłużyć współpracę. Podczas uroczystego spotkania zorganizowanego w Diósd burmistrzowie Zdzisław Zadworny i Géza Spéth odnowili zawartą w 2004 roku umowę, podkreślając: „Nasze główne zadanie widzimy w popieraniu kontaktów ludzi wszystkich warstw społecznych, wymianie młodzieży, współpracy stowarzyszeń, klubów i innych organizacji. Kieruje nami przeświadczenie, że nasze kultury mają sobie nawzajem wiele do zaoferowania”. W ten sposób dobre relacje między Cieszanowem i Diósd otrzymały nowy impuls do dalszego rozwoju.

Podczas 15 lat współpracy partnerskiej z węgierskim miastem Diósd wiele osób bardzo aktywnie włączyło się w budowę przyjaźni polsko-węgierskiej. Aby uhonorować ich wkład, Rada Miejska w Cieszanowie uchwałą nadała Gezie Speth tytuł Honorowego Obywatela Miasta i Gminy Cieszanów, a tytuły Zasłużony dla Miasta i Gminy Cieszanów otrzymali: László Bogó, Levente Szabolcs, dr Dániel Varga, Ewa Sebestyénné Majchrowska, Lászlóné Paszternák i Békefi Veronika.

Oto sylwetki wyróżnionych osób:

Géza Spéth – od 1990 roku był radnym Rady Miejskiej w Diósd. Początkowo pracował jako przewodniczący komisji, następnie jako „społeczny” wiceburmistrz. Od 1994 roku przez 5 kadencji, tj. do 2014, pełnił funkcję Burmistrza Diósd. W 2004 roku w imieniu samorządu Diósd zawarł umowę partnerską z Gminą Cieszanów. Przyczynił się do rozwoju współpracy obu samorządów poprzez aktywne wsparcie wymiany młodzieży szkolnej, drużyn sportowych, grup kulturalnych. Jego staraniem wielokrotnie odbywały się spotkania miast partnerskich. Obecnie jako radny i przewodniczący komisji ds. Koordynacji Współpracy Partnerskiej i Zagranicznej Géza Spéth zajmuje się współpracą z miastami partnerskimi. Jako działacz samorządowy w bardzo istotny sposób przyczynił się do rozwoju i pogłębiania tradycyjnej przyjaźni polsko-węgierskiej.

Laszló Bogó - Burmistrz Diósdu od 2014 roku. Do partnerstwa gmin włączył się w okresie organizacyjnym, będąc radnym, przewodniczącym komisji i prezesem organizacji cywilnej – Diosdenskiego Klubu Sportowego. Wielokrotnie brał udział w organizacji węgiersko-polskich meczów piłkarskich. Od 2008 roku, jako przewodniczący Stowarzyszenia Podtrzymywania Tradycji Niemieckich brał udział w organizowaniu pobytu delegacji w Diosdzie. Wielokrotnie jako członek delegacji był w Cieszanowie, zarówno jako radny, jak i piłkarz, a także jako członek zespołu tańca ludowego. Będąc Burmistrzem Diósd kontynuuje realizację zawartej umowy partnerskiej i życzliwie wspiera wszelkie działania mające na celu pogłębianie tej współpracy. Dzięki zaangażowaniu i przychylności Burmistrza Diósd możliwa jest organizacja programów dla młodzieży, kulturalnych oraz sportowych, co przyczynia się do rozwoju przyjaźni polsko-węgierskiej.

Dr Daniel Varga - od 40 lat pracuje jako lekarz. W pracy zawsze przyświeca mu sentencja „Salusaegroti suprema lex esto”, czyli „zdrowie chorego najwyższym prawem”. Oprócz praktyki lekarskiej, już 21 lat jako radny pracuje dla dobra lokalnej społeczności. Wielokrotnie był przewodniczącym Komisji Finansów i 6 lat wiceburmistrzem Diósd. Obecnie pracuje w dwóch komisjach: w Komisji Koordynacji Współpracy Partnerskiej i Zagranicznej oraz w Komisji d/s Zdrowia, Polityki Socjalnej i Sportu. W pracy samorządowej za bardzo ważne uważa partnerstwo gmin, stąd zawsze bierze udział w organizacji spotkań partnerskich delegacji i fotografuje, aby dla potomnych zachowały się wspomnienia ze wspaniałych braterskich spotkań. Aktywnie uczestniczył w spotkaniach organizowanych w ramach międzynarodowych projektów.

Levente Szabolcs – jego szczególna sympatia do Polski i Polaków datowana jest od czasu, gdy jako młody człowiek w 1964 roku objechał Polskę autostopem. Jako inżynier telekomunikacji w latach 1973-1974 oraz 1979-1981 mieszkał i pracował w Krakowie. Mieszkając w Diósdzie jest aktywnym uczestnikiem życia społecznego gminy. Ze względu na wcześniejszy kontakt z Polską i Polakami, jak również znajomość języka polskiego, już przed podpisaniem umowy partnerskiej, wziął udział w wizycie zapoznawczej delegacji z Diósd w Cieszanowie. Od tego czasu zawsze jest oficjalnym i nieoficjalnym członkiem delegacji, jest jednym z tłumaczy, dzięki którym może być pokonana bariera językowa podczas wzajemnych spotkań. Wielokrotnie, jako opiekun, pomagał szkołom podczas wymiany młodzieży.

Weronika Paszternák - ukończyła uniwersytet ekonomiczny. Przez 20 lat kierowała wydziałem finansowym w zakładach mechanicznych. Następnie do czasu przejścia w 2007 roku na emeryturę pracowała jako dyrektor gospodarczy. Przez 10 lat wraz z synami Lasló i Ernő prowadziła kawiarnię w Diósdzie. Pierwsze spotkanie z dziećmi i nauczycielami podczas szkolnej wymiany zapoczątkowało prawdziwą przyjaźnią z polską młodzieżą i gronem pedagogicznym. Jako przewodnicząca Niemieckiego Samorządu Narodowościowego w Diósd dwukrotnie zorganizowała międzynarodowe spotkania młodzieży miast partnerskich. Wielokrotnie odwiedzała Cieszanów, biorąc udział w oficjalnych delegacjach, jak również prywatnie. Biorąc udział w organizacji spotkań w Diósdzie, zawsze stara się, aby goście czuli się jak u siebie w domu.

Ewa Sebestyénné Majchrowska - urodziła się w Polsce, w Łowiczu, od 1986 roku mieszka na Węgrzech. Jest dyrektorem Biblioteki Miejskiej w Érd. Otrzymała Dyplom i medal Stowarzyszenia Węgierskich Bibliotekarzy oraz nagrodę miasta  Érd za „Służbę na rzecz społeczeństwa”. Od początku nawiązania wspołpracy pomiędzy Cieszanowem i Diósd jest aktywnym członkiem delegacji. Ze względu na znajomość języka węgierskiego wielokrotnie, zarówno przy oficjalnych, jak i nieoficjalnych spotkaniach pomaga jako tłumacz. Jej zaangażowanie w umacnianie tradycyjnej przyjaźni polsko-węgierskiej miało nieoceniony wpływ również na budowanie i rozwój współpracy partnerskiej pomiędzy Cieszanowem i Diósd

Zdjęcia: Marcin Piotrowski

Poniżej także galeria zdjęć sobotniej gali polsko-węgierskiej: